nr163
mei-juni 2013

Dit nummer kwam tot stand in samenwerking met Koen Brams.

Opvoeding/Leertijd (1)

Wanneer word je kunstenaar? Koen Brams & Dirk Pültau voerden met Matt Mullican een gesprek over zijn kindertijd, jeugd en jongvolwassenheid, en afgaand op zijn relaas moet de leertijd van een kunstenaar zeer breed worden opgevat. Een eerste ‘feit’ doet zich al voor als hij amper kan spreken: in navolging van zijn vader, de schilder Lee Mullican, hangt hij een plaatje aan de muur waarbij hij brabbeltaal uitslaat. De zeer diverse kunstobjecten in het huis van de Mullicans; het verblijf met zijn ouders in Rome en Santiago; de bezoeken aan prehistorische sites, musea en galeries; de ‘performances’ die hij als adolescent opvoert met zijn vrienden: ze worden door Mullican allemaal vermeld als belangrijke ‘leermomenten’. Pas op 20-jarige leeftijd begint zijn ‘officiële’ leertraject aan CalArts. Hoewel Mullican het belang van deze opleiding onderstreept, is ze slechts één etappe op de lange weg naar het kunstenaarschap, dat ook met het behalen van een diploma niet definitief vastligt. Eenzelfde inzicht brengt Hilde Van Pelt ertoe om te pleiten voor kunstonderwijs dat niet vertrekt van het bezitten van kennis, maar van een fundamenteel tekort aan kennis, dat door docent en student gedeeld wordt en hen aanzet tot een gezamenlijke zoektocht. Vilém Flusser – wiens ideeën over kunstonderwijs besproken worden door Marcel René Marburger – bevraagt eveneens het ‘hiërarchisch’ model waarbij kennis van ‘meester’ aan ‘leerling’ wordt doorgegeven. Hij bepleit een dialogisch model waarbij de docent en de student in gelijke mate betrokken zijn in het genereren van inzichten.

‘Wanneer de enkelingen die je zal hebben ‘verbeterd’, eenmaal buiten, wangedrag vertonen, dan zal je denken dat het de ánderen zijn die heropvoeding behoeven. En dat is niet eens zo slecht gedacht.’ Ook de Franse pedagoog Fernand Deligny, de auteur van voorafgaand citaat, ondergraaft de mogelijkheid dat iemand via opvoeding een bepaalde richting kan worden opgestuurd. ‘Het leven heeft nu eenmaal veel meer ervaring dan jij’, luidt een van de andere bedenkingen die hij ons toewerpt in Graine de crapule, een reeks vlijmscherpe stellingen aan het adres van de pedagoog.

Het nummer omvat daarnaast drie bijdragen waarin het actuele institutionele kader van het kunstonderwijs (en de opleiding kunstgeschiedenis) van naderbij wordt bekeken. In een gesprek met Guido Goossens gaat Daniël van der Poel in op de verschillen tussen lesgeven aan een universiteit en aan een academie – in dit geval de Universiteit en de Academie Beeldende Kunsten te Maastricht. Naar aanleiding van het ontslag van Wouter Davidts aan de Vrije Universiteit Amsterdam, gaat hij met deze laatste in gesprek over de problemen in het universitair onderwijs in het algemeen en aan de faculteit Kunstgeschiedenis van de VU in het bijzonder. Tot slot doet Eveline Vanfraussen verslag van het debat over de academisering en de integratie van Sint-Lucas Gent in de KU Leuven, dat op 13 februari 2013 plaatsvond in Gent.

ESSAYS

Kunst en jeugd

Gesprek met Matt Mullican

Koen Brams, Dirk Pültau

Uitschot in de dop

Fernand Deligny

Masters?

Het boek tussen de boeken

Hilde Van Pelt

Creativiteit, informatie en de dood van de auteur

Vilém Flusser over de toekomst van de kunsthogescholen

Marcel René Marburger

‘Men vergeet dat onderwijs een precaire relatie is tussen student en docent’

Gesprek met Wouter Davidts over zijn docentschap aan de Vrije Universiteit Amsterdam

Daniël van der Poel

Universiteit versus academie

Gesprek met Guido Goossens over lesgeven aan de universiteit en in het kunstonderwijs

Daniël van der Poel

ENGLISH SUMMARY


→ read more

Koen Brams & Dirk Pültau – Art & youth. Conversation with Matt Mullican

This is an in-depth interview with artist Matt Mullican on the work of his youth and on his apprenticeship at the California Institute of the Arts (CalArts). The interview ends in 1973 to coincide with the artist’s move from the West Coast to New York.

Matt Mullican (°1951) – Art and youth – Lee Mullican (1919-1998) – Luchita Hurtado (°1920) – California Institute of the Arts (CalArts)

 

Fernand Deligny – Ruffian in the making 

First published by the French pedagogue Fernand Deligny in 1945, this text is a collection of aphoristic thoughts in which Deligny reflects on the impossibility of education and on the (impossible) pedagogical relation between the educator and the subject of education (i.e. the child).

Pedagogics – Theory of education – Fernand Deligny (1913-1996)

 

Hilde Van Pelt – Masters?

A short essay offering a critical reflection on the ‘master position’ in the context of art education. The author argues for a form of art education that counteracts the concept of a ‘knowing master’ and advocates an attitude in which an attitude of ‘not-knowing’ is made productive.

Art education – psychoanalysis

 

Marcel René Marburger – Creativity, information and the death of the author. Vilém Flusser on the future of art high schools

In this short essay the author clarifies Vilém Flusser’s view on art education. Flusser argues for a broader function of artists as thinkers, who make unexpected links between existing units of information. He also proposes a type of art education based on a dialogical model in which both teachers and students are part of the same learning community.

Vilém Flusser – art education

 

Daniël van der Poel – ‘One forgets that teaching is about a precarious relation between professor and student’. Conversation with Wouter Davidts on his lectureship at the VU University (Amsterdam)

In this interview Wouter Davidts looks back on his lectureship at the VU Amsterdam, where he worked from 2009 to 2012, the year he resigned. He cites one of the reasons for his dismissal was the increasing penetration of corporate logics into the university.

Vrije Universiteit Amsterdam (VU Amsterdam) – education in art history

 

Daniël van der Poel – University versus art academy. Conversation with Guido Goossens on teaching at the university and in art academies

Guido Goossens teaches at both the University Maastricht and the Academie Beeldende Kunsten, Maastricht. In this conversation with Daniël van der Poel he reflects on the differences between both forms of education.

Academie Beeldende Kunsten Maastricht – University Maastricht – art historical education – art education

 

Eveline Vanfraussen (summary) – A debate on academisation and the integration of the Arts High School Sint-Lucas (Ghent) into the KU Leuven

This is a summary of a debate held on 13 February 2013 at the Arts High School Sint-Lucas, Ghent. The theme of the discussion was the academisation and the integration of the art schools, which now form part of the Association KU Leuven, into the university proper. Participants in the debate were André Oosterlinck (president of the K.U.Leuven Association), Ann Laenen (dean of the Faculty of the Arts LUCA), Dag Boutsen (dean of the Faculty of Architecture), Wouter Soudan (professor of typografy and grafic design, MAD Faculty, Genk/Hasselt) and Jeroen Laureyns (professor Sint-Lucas Beeldende Kunst, Ghent). The discussion was moderated by Koen Brams (free-lance researcher).

LUCA – Sint-Lucas Beeldende Kunst (Art School, Ghent) – Hogeschool Sint-Lukas (Art School, Brussels) – academisation of art education in Flanders

← back