Erik Eelbode

DE WITTE RAAF

Editie 62 juli-augustus 1996

print Print

Hou deze tekst mee gratis beschikbaar.
Stort uw bijdrage.


Of neem een (steun)abonnement.

Richard Billingham

Hoe ver kan je gaan? Is een vraag die blijft bovendrijven bij “Ray’s a laugh”, een recent fotoboek van de Britse ‘gelegenheidsfotograaf’ Richard Billingham. Geboren 1970, Birmingham, woont en werkt in Sunderland. Opleiding tot kunstschilder. Documenteert sinds het begin van de jaren ’90 fotografisch het chaotische leven in zijn ouderlijk huis, met in de hoofdrol zijn alcoholische vader Ray (1931), naast de kettingrokende massieve moeder (1951), broer Jason (1977), de hond, de kat. “Flash into the face of Mom and Dad”, schreef tot mijn verbazing Robert Frank achter op dit boek, “(…) I can see and hear what goes on between the frames. No room for judgement or morality… Reality and no pretence. Richard Billingham is the son and he knows - his family.” Het zal wel.

Bilingham is - toegegeven - een meesterlijk fotograaf, zij het op het tweede gezicht. Onder een bedrieglijk scherm van bewegings-onscherpte, overvolle plans, kleurorgieën en andere afleidingsmaneuvers schuilen uitgebalanceerde en bedachtzame beelden, extreem cool. Een beeldstrategie die in grote mate op punt werd gezet door Martin Parr en waar inmiddels jongere Britten als Nick Waplington formeel en inhoudelijk op gingen variëren. Billinghams boek leerde hier van en stoot tegelijk door tot een grens, een afgrond, een risico. Hoe je bijvoorbeeld in de lijnen die Parr heeft uitgezet verstrikt kan raken, wanneer de ironie of de betrokken antropologische blik plaatsmaakt voor bloedige ernst. En het lakonieke statement of empatische verslag omslaat in autobiografisch exhibitionisme? Soms kan Billingham het blijkbaar ook zelf niet meer aanzien, en focust op de hond, de kat. Die lijken zich ten minste echt van geen kwaad bewust. God verhoede dat theatermaker Arne Sierens na “Living Room” van Waplington ook dit boek in handen krijgt. “Ray’s a laugh” is een fascinerende, twijfelachtige uitgave van Scalo.