Erik Eelbode

DE WITTE RAAF

Editie 73 mei-juni 1998

print Print

Hou deze tekst mee gratis beschikbaar.
Stort uw bijdrage.


Of neem een (steun)abonnement.

Balthasar Burkhard

‘Kinderboek’ lijkt niet meteen de meest spontane associatie die je maakt bij het horen van de naam van deze Zwitserse kunstenaar. Balthasar Burkhard (Bern, 1944) leeft en werkt nu in Frankrijk. Van huis uit fotograaf, kwam hij in de loop van de jaren ’60 via de toenmalige directeur van de Kunsthalle Bern, Harald Szeemann, in de ban van de hedendaagse kunst. Aanvankelijk stond hij in voor de louter documenterende foto’s van de tentoonstellingen in de Kunsthalle. Na een eerste reeks van land art-achtige, lege landschappen, realiseert hij in 1969 samen met Markus Raetz een serie zwart-witbeelden op groot formaat die op doek zijn overgebracht. In een werk als Der Vorhang bijvoorbeeld, een levensgroot ‘fotodoek’ met de afbeelding van een gordijn dat voor een poort hangt, krijgen we een hele reflectie mee over het statuut van het (fotografische) beeld. Na een langdurig verblijf in de Verenigde Staten toont Burkhard vanaf begin de jaren ’80 monumentale ingelijste zwart-witfoto’s, heldere en ongemanipuleerde beelden van lichaamsfragmenten, die al dan niet alternerend met monochrome kleurvlakken in minimalistisch aandoende installaties worden gepresenteerd. In 1984 stelt hij samen tentoon met Niele Toroni in Genève. De ritmische herhaling van eenzelfde element, Toroni’s bijna archetypische toetsen van een penseel nr. 50 op regelmatige intervallen, naast de herhaling van ruggelings gefotografeerde torso’s van Burkhard. Vanuit zulke immens verschillende registers probeerden ze hun beelden in de ruimte te affirmeren. Het experiment wordt niet hernomen, maar Burkhards aandacht blijft ook in latere reeksen uitgaan naar een vergelijkbare interactie met de plaats zelf waar hij zijn werk toont. Naast series met natuurlijke details, zoals de close-ups van vleugels van vogels, van weekdieren of orchideeën, volgt begin de jaren ’90 als pendant een reeks van luchtfoto’s, gemaakt boven de Alpen. Sinds 1995 legt hij zich toe op een ander merkwaardig project dat zich concentreert rond dierentuinen, wildparken en circussen. In een verplaatsbare tentconstructie die als een heuse portretstudio functioneert, laat hij allerlei dieren, groot en klein, wild en tam voor eenzelfde achtergrond van tentdoek poseren. Hij fotografeert ze consequent in zwart-wit, steeds in profiel en laat ze ongeacht hun grootte telkens het hele beeldvlak vullen. Deze ‘dierenportretten’ worden doorgaans afgedrukt op grote stukken zeildoek en vrij in de ruimte gehangen. Zo waren ze in 1995 bijvoorbeeld al te zien in Le Grand Hornu. Recent verscheen bij de Zwitserse uitgever Lars Müller echter ook een mooie selectie uit deze dierenfoto’s, als eerste deel in een reeks artist’s books for children, het soort kinderboek waarvoor volwassenen voluit gaan. Stevig gekartonneerd en op royaal formaat vind je rechts de perfect afgedrukte foto’s en links een door Markus Jacob geschreven sprookje, waarin een ezeltje commentaar levert bij de vreemde avonturen van een kunstenaar-fotograaf in een dierenpark.

Click, said the camera is een innemende uitgave van Lars Müller Publishers, Postfach 912, 5401 Baden (056/282.27.00).