nr186
maart-april 2017

(De inversie van) privaat en publiek

Het private wordt publiek; en het publieke wordt privaat: met die dubbele omkering is de insteek van dit nummer beknopt samengevat. In het panelgesprek waarmee dit nummer opent, stellen Thomas Decreus, Tine Hens, Jan Masschelein en Willem Schinkel vast dat allerhande publieke diensten en uitingen van solidariteit werden geprivatiseerd en dus 'handelswaar' zijn geworden. Zelfs ons denken en handelen is 'geëconomiseerd': we zien onszelf als ondernemende subjecten die in zichzelf investeren om een meerwaarde te realiseren. Deze neoliberale consensus kan echter worden gecounterd via nieuwe praktijken van gemeenschappelijkheid op verschillende niveaus: van de publieke ruimte in een stad, over het heropeisen van de natiestaat, tot de ecologische idee van een (supranationale) 'gedeelde grond'.

Twee bijdragen benaderen de tegenstelling publiek-privaat vanuit een ruimtelijk perspectief. Geïnspireerd door Max Stirner gaat Wim Cuyvers op zoek naar het private, in de zin van 'wat ons het meest eigen is'. Hij constateert dat 'het publieke en het private elkaar [blijken] te raken in de ruimte': 'We trekken naar de publieke ruimte om echt onszelf te zijn.' Rixt Woudstra las een recent boek van Mark Pimlott over het 'publieke interieur' – de publieke ruimte die 'binnen' is – en neemt het idealisme achter diens pessimistische betoog op de hak: 'Het idee dat het publieke interieur […] ooit een correcte afspiegeling was van de samenleving, is een illusie.'

Wordt niet ook de publieke kunstsector stilaan 'geprivatiseerd', onder meer doordat steeds meer verzamelaars hun collecties voor het publiek openstellen? In een tweede panelgesprek leggen Rudi Laermans en Dirk Pültau deze en andere kwesties voor aan twee Vlamingen (Joost Declercq en Lieven Van Den Abeele) en twee Nederlanders (Caroline Roodenburg en Fieke Konijn). Arnold Witte belicht aansluitend het naoorlogse fenomeen van de bedrijfscollectie. Ooit wilden bedrijven kunst dichter bij de mensen (of werknemers en klanten) brengen, thans wordt de bedrijfscollectie steeds vaker door de CEO als middel voor 'private zelfmanifestatiedrang' gebruikt.

Het vierde en laatste deel draait om de inversie van publiek en privé in de kunsten en de communicatiemedia. Erwin Jans doorstond de pijnlijke uitstalling van intimiteit in de theatervoorstelling Privacy (Wunderbaum & De Warme Winkel). Is dit een zoveelste stap in de 'pornografie van het vlees' of houdt deze voorstelling de mogelijke belofte in van een 'van alle geïdealiseerde verwachtingen ontdane intimiteit'? Katleen Gabriels exploreert de 'omkering van privé en publiek in het internettijdperk'. Tegen de beschreven tendensen in constateert zij: 'Merkwaardig genoeg kunnen we onze betrokkenheid bij de ander en bij het maatschappelijk debat enkel vergroten als we afstand nemen.' Sven Vitse fileert de ambivalenties in de publieke zelfpresentatie van schrijver Daan Heerma van Voss en herkent in diens dubbele verhouding met de media een bredere tendens in de hedendaagse literaire cultuur: 'een beeld van onafhankelijkheid ten opzichte van dominante commerciële spelers' gaat naadloos samen met een 'innovatief gebruik […] van alle beschikbare mediakanalen om aandacht en publiciteit […] te genereren'. Tot slot ontdekt Rudi Laermans een 'verlicht emotionalisme' in de 'autobiografische bekenteniskunst' van Tracey Emin: net als bij het melodrama gaat het uitlokken van affectieve identificatie er samen met een reflexief spel met de codes en conventies inzake intimiteit en jezelf blootgeven.

 

Dit nummer werd gerealiseerd in samenwerking met Rudi Laermans.

ESSAYS

Van neoliberalisme naar nieuwe vormen van politieke gemeenschappelijkheid

Een panelgesprek met Thomas Decreus, Tine Hens, Jan Masschelein en Willem Schinkel, gemodereerd door Rudi Laermans

Rudi Laermans

De privatisering van het publieke interieur

Over The Public Interior as Idea and Project van Mark Pimlott

Rixt Woudstra

De privatisering van het kunstenveld

Een paneldiscussie over privémusea in Nederland en publiek gemaakte kunstcollecties in Vlaanderen, met Joost Declercq, Fieke Konijn, Caroline Roodenburg en Lieven Van Den Abeele, gemodereerd door Rudi Laermans en Dirk Pültau

Rudi Laermans, Dirk Pültau

Gegijzeld zaad

Erwin Jans

‘Opeens word je in de ogen van anderen een schrijversgezin.’

De zelfpresentatie van Daan Heerma van Voss

Sven Vitse

Publieke intimiteit

Over het werk van Tracey Emin

Rudi Laermans

ENGLISH SUMMARY


→ read more

From neoliberalism to new forms of political communality. A discussion with Thomas Decreus, Tine Hens, Jan Masschelein and Willem Schinkel, moderated by Rudi Laermans

This is a panel discussion on the notion of 'public interest' and its erosion in contemporary politics. The discussion addresses questions such as: what can politics/the political still mean in a normalized, neoliberal context which on all levels prefers ‘the private’ over the 'public'? What new forms of communality can be devised to counter hegemonic neoliberalism?

democracy – neoliberalism – public interest

 

Wim Cuyvers – On the private and the proper. A cursive rereading of Max Stirner's Der Einzige und sein Eigentum

Starting off from a consideration of Max Stirner's book Der Einzige und sein Eigentum [The Individual and his Property], Cuyvers reflects on the relation between the private (what we possess) on the one hand and, on the other, our 'ownness' (that which is 'our own' in the most intimate sense of the word). He concludes that, paradoxically, public space is the only place where individuals who fully accept their 'ownness' can meet.

privacy – public space – Max Stirner

 

Rixt Woudstra – The privatization of the public interior. On The Public Interior as Idea and Project by Mark Pimlott

This is a review of Mark Pimlott's recent book The Public Interior as Idea and Project, which is based on a series of lectures given at the Technical University of Delft in the Netherlands. Central to the book is the importance for public space of the public interior (i.e. indoor public spaces formed by architecture), and how this 'interior' dominates our perception of public space.

Mark Pimlott – public space

 

A discussion on public museums and private museums, collections and foundations with Joost Declercq, Fieke Konijn, Caroline Roodenburg-Schadd and Lieven Van Den Abeele, moderated by Rudi Laermans and Dirk Pültau

In recent years and decades several private museums, foundations and art centres have opened their doors in the Netherlands and Belgium. This discussion searches for explanations for this phenomenon and poses questions like: why are collectors opening their own museums? Why don't they donate their collections to public museums anymore? Are the public functions of state museums being taken over by the private sector? Is art historical research becoming privatized?

art market – museum history – private museums – public museums

 

Arnold Witte – on corporate art collections

This text reflects on corporate art collections and the development of this phenomenon since World War II. Witte focuses on the recent tendency for the 'individualization' of these collections: while earlier corporate collections were presented as a contribution to society under the name of a company, in recent times more and more of them are presented under the name of the director of the company himself.

art market – corporate art collections

 

Erwin Jans – Inmprisoned Seed

This is a concise review of the theatre performance Privacy by Dutch theatre companies Wunderbaum and De Warme Winkel, which addresses the excessive exposure of the intimate in today's art and society.

intimacy — privacy – theatre

 

Katleen Gabriels – The inversion of private and public: the subject in online space

In the digital age the personal is becoming increasingly public, to the point where one could wonder if a 'private subject' still exists. In this text Katleen Gabriels explores some aspects of this reversal of the private and the public in the context of social media and the internet in general.

Facebook – intimacy – social media

 

Sven Vitse – ‘Suddenly you become a writer's family in the eyes of others.’ The self-presentation of Daan Heerma van Voss

This is an analysis of Dutch writer Daan Heerma van Voss’ appearances and self-representation in newspaper interviews and articles written for the literary periodical Das Magazin. Vitse explores how Van Voss deals with the media-interest in his personal and family background and how this representation relates to his autobiographical writing.

Daan Heerma van Voss – Dutch literature

 

Rudi Laermans – Public Intimacy. On the work of Tracey Emin

Laermans explores Tracey Emin’s exploitation of her intimate life in her art, while at the same time reflecting on how such an emotional exposure is mediated by clichés and codes of authenticity. Laermans concludes that her work – similar to melodrama – can be characterized as ‘enlightened emotionalism’: it combines personal emotion with conscious exposure of the codes and conventions that trigger emotional response.

British art – contemporary art – Tracey Emin

← back