nr99
september-oktober 2002

Overvloed en onbehagen

Terwijl de internationale managerskaste is ontmaskerd en in handboeien wordt afgevoerd, blijft de thuisbelegger sprakeloos achter met een stapel beurspapier die niets meer waard is. In Nederland wordt wellustig afgerekend met de omstreden erfenis van twee Paarse kabinetten, terwijl in Vlaanderen – onderdeel van het op vier na rijkste land ter wereld – een cultuurminister aftreedt omdat hij zich niet helemaal serieus genomen voelt. De mythe van de vrije markt is onderuit gehaald maar ook het geloof in een belangeloze overheid zal voorlopig niet worden hersteld. Grote multinationals zoals KPN zijn in staat gebleken tot een blamerende reeks van verkeerde investeringen en overnames, die hen nu op de rand van het bankroet brengt. Alsof er niets aan de hand is melden zich in de politieke arena kliekjes rijk geworden ondernemers die claimen met hun efficiëntie en daadkracht het landsbestuur te kunnen overnemen en de publieke zaak te kunnen redden.

Overvloed en onbehagen; private rijkdom en publieke armoede; of gewoon geen ideeën meer? Overal is veel van, zo lijkt het, en tegenover de veelheid verandert elke burger in een consument. Ook de kunstliefhebber, de tentoonstellingsbezoeker, de curator en de criticus zien met onbehagen het eigen gedrag terug in het consumptiepatroon van talloze anderen. Impliceert de veelheid nog steeds een overvloed aan keuzes, en daarmee eindeloze mogelijkheden voor plezier, amusement, genot? Is het misschien zelfs mogelijk te genieten van de onoverzichtelijke veelheid zelf? Of werkt het onbegrensde keuzeaanbod eerder intimiderend? Maakt het regime van de overvloed het genieten tot een plicht, tot een “wrede wet” zelfs?

“De tijd vernietigt alles,” zegt de ene schlemiel tegen de andere aan het begin van Gaspar Noé’s Irréversible. Het volgende moment begint de camera aan zijn gewichtsloze omgekeerde afdaling uit de onderwereld. Tempus edax rerum – een mythe die het wellicht waard is om nog wat langer in te geloven.

 

Camiel van Winkel

 

Jorinde Seijdel heeft zich met ingang van dit nummer uit de redactie teruggetrokken. Artikelen van haar hand zullen blijven verschijnen in De Witte Raaf.

ESSAYS

De verantwoordelijkheid over wie en wat dit boek wel en niet bevat, berust in laatste instantie bij ondergetekende.'

Flor Bex, samensteller van Kunst in België na 1975, Antwerpen, Mercatorfonds, 2001, p. 9

Koen Brams, Dirk Pültau

Verminder de subsidies!?

Over Why Are Artists Poor? van Hans Abbing

Rudi Laermans

Cultuur na paars

Sven Lütticken

Volkse bewegingen

Paul Kuypers

Elementaire deeltjes en groot geld

De wereld volgens Crimson

Bart Lootsma

Naschrift Wouter Vanstiphout

Wouter Vanstiphout

Waarheen, deze zomer

Dirk Pültau

Voice-over

Jeroen Boomgaard

Voir c'est savoir

Over wereldtentoonstellingen en kunstliefhebberij

Yves Schoonjans

Neem en eet, dit is je lichaam

Over Pasolini’s Salò of de 120 dagen van Sodom (deel IV)

Frank Vande Veire

BESPREKINGEN


beeldende kunst



architectuur


De goed en slechte smaak

Fredie Floré

Latent Space

Jorinde Seijdel

publicaties


David Goldblatt

Sven Lütticken

Stan Douglas

Sven Lütticken
← back