nr165
september-oktober 2013

In memoriam Dirk Lauwaert (1944-2013)

Ik duizel als ik me het imposante oeuvre voorstel dat Dirk Lauwaert heeft nagelaten. Dirk lijkt zowat over alles te hebben geschreven wat hem raakte, in de esthetische en intieme zin van het woord (zijn die twee bij hem wel te scheiden?). Het leek voor hem een ethische kwestie geweest te zijn om zich aan dit ‘alles’ te wagen. Hij deed dat met een totale overgave, waarbij passie en intellect elkaar in balans houden – een verbluffende evenwichtsoefening gedragen door een grote stilistische elegantie en virtuositeit.

Toen ik midden jaren 90 – de tijd waarin ikzelf betrokken raakte bij De Witte Raaf, toen geleid door Koen Brams – de auteur Dirk Lauwaert leerde kennen, verslond ik zijn teksten over de sleutelbegrippen waarrond De Witte Raaf themanummers bouwde (Het Jonge, het Proces…): knetterende analyses van de machtsconstellaties die rond die begrippen in stelling werden gebracht. Ik beet me vast in zijn memorabele essays over hedendaagse schilders, Gerhard Richter, Luc Tuymans en Patrick Van den Eynde: kunstenaars die een systematische argwaan tegenover het beeld predikten, die je op een afstand plaatsen, maar die hij ongemeen ‘intiem’ benaderde, op de huid zat en met een analytische drift te lijf ging. De ‘juiste kritische afstand’, het leek iets dat Dirk niet kende of actief weigerde. Die weigering bleek een explosieve strategie te zijn.

Toen ik hem tien jaar geleden persoonlijk leerde kennen – als contactpersoon van een vierkoppige redactie (Sven Lütticken, Camiel van Winkel, Bart Verschaffel en ikzelf) – had hij zich toegelegd op de onderwerpen die aansloten bij zijn vroege liefdes: fotografie – toen vooral 19de-eeuwse stadsfotografie – de (zeer) vroege (diva)film… Ik ontdekte een ander aspect van zijn werk (zoveel andere zijn voor mij nog verborgen): de archeologische liefde voor wat in de 20ste eeuw – met het blinde vooruitgangsgeloof dat Dirk als dé misvatting van die eeuw beschouwde — was verloren gegaan. De 19de eeuw zag hij als een oningeloste belofte – een reservoir van potentialiteit – die een ander heden had kunnen opleveren. Ik leerde Dirk ook persoonlijk kennen. De aristocratische dilettant die ik in hem zag – een fantasietje dat misschien ook wel een beetje klopt? – bleek (ook) een genereuze, aimabele en guitige man te zijn die je met een immens plezier ontving en onderhield in de kunst van de conversatie – welk een voorrecht moet het niet zijn geweest om les van hem te hebben gekregen. Aanvankelijk gingen die gesprekken over de teksten die hij voor het tijdschrift in gedachten had en de thema’s die ik wilde uitwerken. Naarmate duidelijk werd dat hij steeds minder aan De Witte Raaf kon bijdragen, gingen ze hoe langer hoe meer over ‘alles’: de toekomst van De Witte Raaf – met welk een bezorgdheid kon hij me niet vragen hoe het gesteld was met het blad, hoe ziek hij ook al was – de kunst, de geschiedenis, het leven. Onvergetelijk hoe Dirk die gesprekken voortzette tot voorbij het moment waarop er van bijdragen voor De Witte Raaf nog sprake kon zijn. De genadeloze scherpte en luciditeit waarmee hij het leven – en de dood – in de ogen keek, blijven in mijn geheugen gegrift.

Wat voor een auteur was Dirk Lauwaert? Die vraag zal in de toekomst nazinderen in De Witte Raaf. We willen het oeuvre van Dirk Lauwaert een intens naleven schenken.

 

Dirk Pültau, hoofdredacteur De Witte Raaf

ESSAYS

Une Petite Histoire: de avonturen van Sint-Lukas Brussel

Gesprek met Bart Verschaffel, gewezen bestuurslid van Sint-Lukas Brussel

Eveline Vanfrausen

Over poorters en geuzen

Een gesprek met Luc Pien, gewezen departementshoofd Sint-Lucas Beeldende Kunst Gent

Eveline Vanfrausen

Frans-Duitse misverstanden

Over De l’Allemagne 1800-1935. De Friedrich à Beckmann in het Louvre

Fieke Konijn

BESPREKINGEN


beeldende kunst



publicaties


Nieuwe publicaties

Marc Goethals

ENGLISH SUMMARY


→ read more

Koen Brams & Dirk Pültau – ‘The future will show who made the right policy decisions’. Conversation with Flemish Education Minister Pascal Smet on the integration of academic Art High School education into Universities

This is an interview with Flemish Education Minister Pascal Smet on the integration of Art High Schools into Flemish Universities. Special attention is paid to the integration of the art schools belonging to the Association KU Leuven, now united in a special Faculty of Arts called LUCA. The minister is responding to the interviewers’ critical remarks about the alarming effects the KU Leuven University’s power policy has on the situation of the the aforementioned Association’s Art High Schools.

Pascal Smet (Education Minister of Flanders) – Art education

 

Eveline Vanfraussen – Une Petite Histoire: the adventures of Sint-Lukas Brussel. Conversation with Bart Verschaffel, former member of the board of Hogeschool Sint-Lukas, Brussels

This conversation focusses on the situation of one particular member of the Association KU Leuven: the Brussels Art High School Hogeschool Sint-Lukas. Bart Verschaffel offers a sharp and critical account of Sint-Lukas’ recent history and of the devastating effects of this process of academisation and the integration of this Art High School into KU Leuven.

Art Education – Sint-Lukas Hogeschool, Brussels – LUCA School of Arts

 

Eveline Vanfraussen – On burghers and infidels. A conversation with Luc Pien, former head of Sint-Lucas Beeldende Kunst, Ghent

This conversation focusses on the situation of one particular Art High School belonging to the Association KU Leuven: Sint-Lucas Beeldende Kunst, Ghent. Luc Pien offers a critical account of the effects of the process of academisation and the integration of this Art High School into KU Leuven.

Art Education – Sint-Lucas Beeldende Kunst, Ghent – LUCA School of Arts

 

Koen Brams & Dirk Pültau – 1980-1988. Conversation with Wim Van Mulders on his tutorship at the Royal Academy of Fine Arts (K.A.S.K.) in Ghent (1973-2002)

This is the second part of an in-depth interview with art critic Wim Van Mulders on his tutorship at the Royal Academy of Fine Arts (K.A.S.K.) in Ghent, where he taught ‘contemporary art’ from 1973 to 2002 and ‘Aesthetics’ from 1980 to 2002. The interview deals with his tutorship during the eighties, when Van Mulders was teaching about artists and artistic movements from the eighties (new painting, new sculpture, object art etc…).

Art education – Wim Van Mulders – K.A.S.K. (Royal Academy of Fine Arts, Ghent)

 

Koen Brams & Dirk Pültau – 1982-1986. Conversation with Jan Van Imschoot on the Royal Academy of Fine Arts (K.A.S.K.) in Ghent, with special attention to the teaching of Wim Van Mulders

This is a conversation with the artist Jan Van Imschoot on his education at the Royal Academy of Fine Arts, Ghent, in which special attention is paid to Wim Van Mulders’ classes on ‘contemporary art’ and ‘aesthetics’ which Van Imschoot followed from 1982 to 1986.

Art education – Jan Van Imschoot – K.A.S.K. (Royal Academy of Fine Arts, Ghent)

 

Fieke Konijn – German Art in Paris. On De l’Allemagne 1800-1935. De Friedrich à Beckmann in the Louvre

This article discusses an exhibition recently held at the Louvre in Paris on German Art from 1800 to 1935. The author analyses its differences from the original plan to conceive the exhibition as an analysis of Goethe’s influence on German art. She then critizes both the actual exhibition itself and the misreadings of the exhibition by German critics, who accused the makers of the show of suggesting that the whole of German culture since the 19th century would inevitably lead to the disaster of National Socialism and the Second World War.

German Art – reception history – Louvre 

← back