nr158
juli-augustus 2012

Sociaal-artistieke projecten associeer je vooral met de jaren 90. Dat was het decennium waarin kunstenaars plots de straat op trokken om ‘relationele’ praktijken te ontwikkelen, in het sociale weefsel te interveniëren of maatschappelijke verhoudingen als materiaal te gebruiken. In de openingsbijdrage van dit nummer, een gesprek van Koen Brams & Dirk Pültau met Marc Schepers, wordt die chronologie bijgesteld. Het gesprek behandelt – naast Schepers’ radicaal linkse engagement in de jaren 70 – twee sociaal-artistieke projecten die plaatsvonden in Antwerpen in 1979 en 1980. Niet alleen dat vroege tijdstip verrast, ook de namen van de initiatiefnemers zijn onverwacht: naast Schepers en zijn toenmalige partner Leen Derks ligt ook Luc Tuymans aan de basis van Morguen, een tentoonstelling van foto’s uit familiealbums van de bewoners van de Bleekhofbuurt, samen met foto’s die door de initiatiefnemers zelf waren gemaakt. Dit eerste project, en ook het tweede over carnaval in het Sint-Andries-kwartier, eveneens in Antwerpen, paren een antropologische interesse in de beeldproducten van ‘gewone mensen’ met een kritische houding ten aanzien van de ‘beeldindustrie’: aspecten die later zowel in het werk van Schepers als dat van Tuymans zullen terugkeren.

Het nummer omvat verder drie interviews (eveneens gevoerd door Koen Brams & Dirk Pültau) over minder alternatieve aspecten van de kunst vanaf het einde van de jaren 70 tot het einde van de jaren 80. Telkens staat een retrospectieve tentoonstelling van de kunst van die periode centraal: Kavalierstart 1978-1982. Aufbruch in die Kunst der 80er (Museum Morsbroich, Leverkusen, 2008), een tentoonstelling die werd samengesteld door Stefanie Kreuzer; Auswertung der Flugdaten – Kunst der 80er. Eine Düsseldorfer Perspektive (K21, Düsseldorf, 2010-2011), een expo waarvoor Julian Heynen en Valeria Liebermann tekenden; en ten slotte Weitersehen ® 1980 ® 1990 (Haus Lange/Haus Esters, Krefeld, 1990), een zeer vroege terugblik op de jaren 80 die door Julian Heynen alleen gecureerd werd.

Daarnaast wordt in het nummer aandacht besteed aan drie kunstevents die deze zomer doorgaan onder de vlag ‘Visual Arts Flanders 2012’. Christophe Van Gerrewey bespreekt Manifesta 9 in Genk. Maarten Liefooghe en Stefaan Vervoort dragen een tekst bij over het heropende Middelheim Museum en het nieuwe paviljoen ‘Het Huis’ van Robbrecht & Daem, met de door Paul Robbrecht verzorgde openingstentoonstelling van Thomas Schütte. Dirk Pültau recenseert TRACK, de stadstentoonstelling van het S.M.A.K. Tot slot bevat dit nummer essays van Bart Verschaffel over Dirk Braeckman, en van Jeroen Peeters over de kunstgeschriften van Jean-François Lyotard.

ENGLISH SUMMARY


→ read more

Koen Brams & Dirk Pültau – Contemporary Folk Art. Conversation with Marc Schepers

This in-depth interview treats artist Marc Schepers’ early engagement in left wing politics in Belgium and the origins of his interest in art and photography. It also discusses two important and very early ‘social-artistic’ projects, organized in 1979-1980 by Schepers alongside Leen Derks and Luc Tuymans (whose first solo exhibition in the alternative space Ruimte Morguen was staged by Schepers and Derks in 1988), and which may have been the first of their kind in Belgium: one project dealing with photographs from albums belonging to people of the neighbourhood where Derks, Schepers and Tuymans lived (1979); and a second in another Antwerp neighbourhood (Sint-Andries) which focussed on the theme of carnival (1980).

Morguen – social-artistic work – communism & art – Belgian art of the eighties – Marc Schepers – Luc Tuymans

 

Christophe Van Gerrewey – ‘A working class hero is something to be’ Manifesta 9 in Genk, Belgium

Van Gerrewey reviews the ninth edition of Manifesta, held in the Coalmine building of Waterschei-Genk in Belgium. The author approves of the way in which the curators integrate the history of the region’s coalmines into a reflection on the possibilities of the heritage of the industrial era as a productive source for contemporary art.

Manifesta 9 – industrial era

 

Maarten Liefooghe & Stefaan Vervoort – A revealing conversation: Thomas Schütte’s sculptures in the pavillion ‘Het Huis’ by Robbrecht & Daem

Following a short introduction, the authors focus on an important contribution to the renewed open air Middelheim Museum in Antwerp: the pavillion designed by the architects Robbrecht & Daem, with its opening exhibition of works by Thomas Schütte, curated by Paul Robbrecht.

Middelheim Museum (open air museum, Antwerp) – Robbrecht & Daem – Thomas Schütte – art & architecture – sculpture

 

Dirk Pültau – ‘For me TRACK will be a success when it leaves a thinking track on contemporary urban reality.’ (Philippe Van Cauteren, visitor’s guide TRACK, page 5)

This is a review on the city exhibition TRACK. A Contemporary City Conversation, curated by Philippe Van Cauteren (director of the S.M.A.K., Ghent’s municipal museum for contemporary art) and Mirjam Varadinis (curator of the Kunsthaus, Zürich). Pültau criticizes the show for its lack of content and its shameless use of art in the service of city marketing strategies.

city exhibitions – art and public space – S.M.A.K. (museum of contemporary art, Ghent) – Philippe Van Cauteren – Mirjam Varadinis

 

Bart Verschaffel – Sans issue. On the representation of space in the work of Dirk Braeckman

Verschaffel discusses various strategies used by the artist and photographer Dirk Braeckman to block the outlet offered by images towards another (better, more beautiful?) world. Braeckman’s strategies are linked to similar strategies used by such Belgian painters as Henri De Braekeleer and René Magritte.

Dirk Braeckman – Henri De Braekeleer – René Magritte – contemporary art in Belgium – contemporary photography in Belgium

 

Jeroen Peeters – Experiment, resistance and susceptibility. Jean-François Lyotard’s writings on art

This essay commences with the seven-volume edition of Jean-François Lyotard’s writings on art, published by the Leuven University Press (editor Herman Parret, associate editors Vlad Ionescu & Peter W. Milne). After a short evaluation of the merits and shortcomings of those volumes that have already appeared (1, 2, 3, 4a, 4b) the author uses the texts therein to explore themes in Lyotard’s thinking, among which the relation between writing, thinking and art; the notion of the experiment in art; the sublime; and the possiblity of an alternative sensory experience.

Esthetics – Jean-François Lyotard – Writings on Art

 

Koen Brams & Dirk Pültau – A conversation with Julian Heynen on Weitersehen 1980 -> 1990 -> (Haus Lange & Haus Esters, Krefeld, 1990) and art in the eighties (in Düsseldorf)

This in-depth interview discusses Julian Heynen’s involvement with (Düsseldorf) art in the eighties, and more particularly explores one exhibition, organized in 1990, which might be Europe’s first ‘80s retrospective’: Weitersehen 1980 -> 1990 -> (Haus Lange & Haus Esters, Krefeld, 1990). The interview also focusses on the characteristics of Düsseldorf as an exceptional city for the arts in that decade.

art from the eighties – art in Düsseldorf – Haus Lange / Haus Esters (Krefeld) – Julian Heynen

 

Koen Brams & Dirk Pültau – A conversation with Stefanie Kreuzer on Kavalierstart 1978-1982. Aufbruch in die Kunst der 80er (Museum Morsbroich, Leverkusen, 2008)

Interviewed by Brams and Pültau, Kreuzer discusses the exhibition Kavalierstart 1978-1982. Aufbruch in die Kunst der 80er, which concerned the art of the early eighties in Germany and the United States. The conversation discusses the semiotic perspective put forward by this show and the art it contained alongside other (theoretical) themes.

art from the eighties – the ‘Pictures Generation’ – Museum Morsbroich (Leverkusen) – Stefanie Kreuzer

 

Koen Brams & Dirk Pültau – A conversation with Julian Heynen and Valeria Liebermann on Auswertung der Flugdaten – Kunst der 80er. Eine Düsseldorfer Perspektive, K21, Düsseldorf (2010-2011)

This in-depth interview discusses the exhibition Auswertung der Flugdaten – Kunst der 80er. Eine Düsseldorfer Perspektive, curated by Julian Heynen and Valeria Liebermann and focussing on art of the eighties in Düsseldorf. Heynen and Liebermann discuss the choices of the works, the artistic preferences of the Düsseldorf artists, the characteristics of the art produced in that city, as well as strategies employed to present art in the eighties.

Art from the eighties – Art in Düsseldorf – Julian Heynen – Valeria Liebermann

← back